Zaimki względne w języku angielskim: who, which, that, whose

Zaimki względne w języku angielskim to słowa, które wprowadzają zdanie względne, czyli dodatkowe zdanie wyjaśniające, o kim lub o czym mówimy. Najczęściej spotkasz who, which, that, whose i whom. Poniżej znajdziesz zasady wyboru, tabelę i przykłady, które pomogą uczniom w wieku 8–13 lat zrozumieć ten temat, a rodzicom i nauczycielom wytłumaczyć go bez błędów.

Czym są zaimki względne w języku angielskim?

Zaimek względny łączy dwa zdania w jedno. Drugie zdanie, czyli zdanie względne, opisuje rzeczownik z pierwszej części. Po polsku odpowiadają mu słowa „który”, „która”, „kto”, „czyj”, np. „Dziewczynka, która mieszka obok, gra na pianinie”.

Przeczytaj też: zaimki względne w angielskim

W języku angielskim zaimki względne nie zmieniają formy w zależności od rodzaju ani liczby, co ułatwia naukę. Zanim zaczniesz je stosować, warto upewnić się, że znasz podstawy, np. z artykułu o czasowniku To Be, czyli być w języku angielskim.

Przykład: „Książka, którą czytasz, jest bardzo ciekawa” to po angielsku „The book which you are reading is very interesting”. Zamiast which można użyć that, a nawet pominąć zaimek: „The book you are reading is very interesting”.

Kiedy używać who i whom?

Who odnosi się do osób i najczęściej pełni funkcję podmiotu zdania względnego. Tłumaczymy je jako „kto” lub „który”.

Przykład: „The man who lives here is my father” – „Mężczyzna, który tu mieszka, to mój ojciec”.

Whom to forma dopełnienia dla osób. Używamy jej przede wszystkim po przyimkach, zwłaszcza w języku formalnym i pisemnym. W mowie potocznej często słyszy się who także po przyimku, ale na egzaminach warto znać formę whom.

Przykład: „The teacher with whom I study is very kind” – „Nauczyciel, z którym się uczę, jest bardzo miły”.

Which i that – zaimki dla rzeczy i zwierząt

Which odnosi się do rzeczy i zwierząt. Może pełnić funkcję podmiotu lub dopełnienia i tłumaczymy go jako „który” lub „która”.

Przykład: „This is the dog which barks all night” – „To jest pies, który szczeka całą noc”.

That to zaimek uniwersalny w zdaniach ograniczających. Może dotyczyć osób, rzeczy i zwierząt. W mowie potocznej jest bardzo popularny, dlatego uczniowie zwykle poznają go jako pierwszy.

Przykład: „The food that I like most is pizza” – „Jedzenie, które lubię najbardziej, to pizza”.

Whose – jak wyrazić przynależność

Whose oznacza „czyj” i pokazuje, do kogo lub do czego należy coś, o czym mówimy. Stosujemy go zarówno dla osób, jak i dla rzeczy. Po whose zawsze występuje rzeczownik.

Przykład: „Sarah is the woman whose opinion I respect” – „Sarah to kobieta, której opinię szanuję”.

Warto zapamiętać, że whose nie zmienia się w zależności od rodzaju rzeczownika ani liczby. W polskim „którego” i „której” odmieniają się, więc to dla Polaków często największa zmiana w myśleniu.

Zdania ograniczające i nieograniczające: kiedy stawiać przecinki

To najważniejsza zasada, którą warto zapamiętać. Zdanie ograniczające zawiera informację niezbędną do zrozumienia, o którą osobę lub rzecz chodzi, więc nie oddzielamy go przecinkami. Zdanie nieograniczające dodaje informację dodatkową i zawsze ujmujemy je w przecinki.

Przykład zdania nieograniczającego: „My brother, who lives in London, is a doctor” – „Mój brat, który mieszka w Londynie, jest lekarzem”. Informacja o Londynie jest dodatkowa, więc przecinki są konieczne.

Najczęstsze błędy przy zaimkach względnych

Uczniowie najczęściej mylą zaimki dla osób i rzeczy oraz zapominają o przecinkach. Dobrze to pokazują ćwiczenia z artykułu o najczęstszych błędach w języku angielskim i jak ich unikać. Do najczęstszych pomyłek należą:

• użycie which dla osób zamiast who (błędne: „The man which lives here”),
• użycie that po przyimku (błędne: „the house in that I live”),
• stawianie przecinków przed zdaniem ograniczającym.

Przy wyborze zaimków pomocne bywa też porównanie z fałszywymi przyjaciółmi w języku angielskim, bo podobne słowa często prowadzą do podobnych pomyłek.

Zaimki względne a pytania: jak je odróżnić?

Who, which i whose występują także w pytaniach, ale wtedy nie wprowadzają zdania względnego. Różnica jest w budowie zdania.

Pytanie: „Who is at the door?” – „Kto jest przy drzwiach?”
Zdanie względne: „The person who is at the door is my aunt” – „Osoba, która stoi przy drzwiach, to moja ciocia”.

Podobnie działają where, when i why, które wprowadzają zdanie względne z miejscem, czasem lub przyczyną, np. „the park where we play” – „park, w którym się bawimy”.

Jak dobrać właściwy zaimek krok po kroku

1. Sprawdź, o kim lub o czym mówisz. Osoba: who, whom lub that. Rzecz lub zwierzę: which lub that.
2. Określ funkcję w zdaniu względnym. Podmiot: who, which lub that. Dopełnienie: whom, which, that albo zaimek można pominąć.
3. Zdecyduj, czy zdanie jest ograniczające (bez przecinków), czy nieograniczające (z przecinkami).
4. Jeśli zaimek występuje po przyimku, wybierz whom lub which, a nie that.
5. Jeśli chcesz wyrazić przynależność, użyj whose.

Do ćwiczeń polecamy 6 skutecznych ćwiczeń angielskiego na poziomie B1, a do samodzielnej pracy przydadzą się zadania z odpowiedziami w pliku PDF „Skup się na angielskim!”.