Ciekawostki o kinie zaczynają się od tego, że film jest wynalazkiem młodszym, niż większość z nas zakłada. Od pierwszych krótkich nagrań, przez pierwsze efekty specjalne, po Oscary i zwiastuny, historia kina pełna jest zaskakujących faktów. Poniżej znajdziesz 15 z nich, podanych w przystępnej formie, którą można omówić z dziećmi w wieku 8–13 lat.
- Kino w dzisiejszym rozumieniu narodziło się w 1895 roku, kiedy bracia Lumière pokazali film płacącej publiczności.
- „Podróż na Księżyc” Georges’a Méliès’a z 1902 roku to jeden z pierwszych przykładów szerokiego użycia efektów specjalnych.
- Oscar oficjalnie nazywa się Nagrodą Akademii za Zasługi, a jego przydomek wziął się z przypadkowego skojarzenia.
- Najdłuższy film, najdroższe produkcje i najmłodsi aktorzy pokazują, że rekordy w kinie bywają bardzo zaskakujące.
Kto wynalazł kino? Pierwsze filmy i bracia Lumière
Nie ma jednego wynalazcy kina. Na przełomie XIX i XX wieku wielu pionierów eksperymentowało z zapisem ruchu, a kluczowe były postępy w fotografii. W 1885 roku George Eastman zaczął produkować elastyczną taśmę światłoczułą, która ułatwiła budowę późniejszych kamer.
Przeczytaj też: liczba pi dla dzieci
Przeczytaj też: ciekawostki o wieżowcach
Przeczytaj też: ciekawostki o kinie dla dzieci
Najstarsze zachowane nagranie ruchomego obrazu powstało w 1888 roku za sprawą Francuza Louisa Le Prince’a. Trwało zaledwie kilka sekund. Dopiero pokaz braci Lumière w 1895 roku, dla płacącej publiczności, uczynił z filmu widowisko, czyli kino w dzisiejszym sensie.
Wiele filmów powstaje na podstawie powieści, więc jeśli ten wątek Cię interesuje, sprawdź ciekawostki o książkach, które trafiły na ekran.
Ciekawostki o kinie: efekty specjalne od Méliès’a do dziś
Pierwszym filmem, w którym efekty specjalne wykorzystano na szeroką skalę, była „Podróż na Księżyc” z 1902 roku. Trwający około kwadransa film opowiada o grupie ziemskich astronomów, którzy wyruszają na Księżyc i spotykają tam tajemniczych Selenitów.

Méliès korzystał z prostych sztuczek: zatrzymywania kamery, podmiany ujęć i ręcznie malowanych dekoracji. Dziś ten klasyk można obejrzeć w internecie, wystarczy wpisać tytuł w wyszukiwarce wideo.
Efekty specjalne pozwalały też pokazywać stworzenia, których nikt nie widział na żywo. Jeśli ciekawią Cię prehistoryczne gady z ekranu, zajrzyj do ciekawostek o dinozaurach, których nie znasz.
Dlaczego napis Hollywood powstał przez przypadek?
Słynny napis Hollywood w Los Angeles uchodzi dziś za symbol amerykańskiego kina, ale jego pierwotne zadanie było zupełnie inne. Powstał w 1923 roku jako reklama nowego osiedla mieszkaniowego.
Ma około 110 metrów długości, a jego litery są na tyle duże, że widać je z daleka. Dopiero z czasem stał się ikoną przemysłu filmowego, choć na początku miał z filmami niewiele wspólnego.
Kino poza Hollywood: Cinecittà i Nollywood
Włochy mają własne Hollywood. Cinecittà w Rzymie to kompleks studiów filmowych z dziesiątkami budynków, 16 halami dźwiękowymi oraz rozległymi ulicami i placami, które służą jako plenery. Od czasu powstania nakręcono tam ponad 3000 filmów.
Równie ciekawa jest Nollywood, czyli nigeryjski przemysł filmowy. Nazwa łączy Hollywood z Nigerią, a produkcje, często kręcone szybko i tanio, trafiają na płyty DVD lub do internetu. Według podawanych szacunków powstaje tam ponad 1500 filmów rocznie, co daje mu drugie miejsce na świecie pod względem liczby tytułów, zaraz po indyjskim.
Rozrywka przyciąga tłumy także poza kinem. Jeśli interesują Cię włoskie tradycje muzyczne, przeczytaj fakty o Festiwalu Piosenki Włoskiej w Sanremo.
Oscar: skąd bierze się nazwa i jak wyglądała pierwsza gala
Prawdziwa nazwa najbardziej pożądanej nagrody filmowej to Nagroda Akademii za Zasługi (Academy Award of Merit). Mimo to wszyscy znają ją jako Oscara. Przydomek pojawił się przypadkiem: sekretarz Akademii Margaret Herrick, patrząc na statuetkę, stwierdziła, że przypomina jej wujka Oscara i tak już zostało.
Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda współczesne zamieszanie wokół nominacji, przeczytaj nominacje do Oscarów 2023: co warto wiedzieć.
Pierwsze wręczenie Oscarów odbyło się 16 maja 1929 roku w hotelu w Los Angeles. Zwycięzcy byli już znani wcześniej, więc nie było tego emocjonującego oczekiwania, do którego przywykliśmy. Ceremonia trwała bardzo krótko i była skromna w porównaniu z dzisiejszymi galami.
Statuetka również zaskakuje. Choć mówi się o „złotej figurce”, nie jest ze złota. Dziś wykonana jest ze stopu metali i pokryta cienką warstwą metalu szlachetnego. W czasie II wojny światowej, gdy brakowało metali, wykonano ją z pomalowanego gipsu. Według podawanej wyceny materiałowej jej wartość to około 295 dolarów.
Rekordy filmowe, które trudno pobić
Kino lubi rekordy. Dotyczą one pieniędzy, czasu trwania i nagród. Poniższa tabela zbiera najciekawsze liczby z tego tekstu.
| Rekord | Tytuł lub osoba | Dane |
|---|---|---|
| Najdroższy film (wg podanego źródła) | Piraci z Karaibów: Na krańcu świata (2007) | koszt ok. 341,8 mln dolarów |
| Najdłuższy film | Logistyka (2012) | 857 godzin |
| Najwięcej Oscarów | Ben-Hur (1959), Titanic (1997), Władca Pierścieni: Powrót króla (2003) | po 11 statuetek |
| Najmłodsza zdobywczyni Oscara | Tatum O’Neal (Papierowy księżyc, 1974) | 10 lat |
Logistyka to osobny przypadek: w odwrotnej kolejności pokazuje wędrówkę krokomierza od sklepu w Sztokholmie do fabryki w Chinach. Według tego samego źródła wpływy z filmu Piraci z Karaibów były prawie trzykrotnie wyższe od kosztów produkcji.
Titanic, Ben-Hur i Władca Pierścieni: Powrót króla zdobyły po 11 statuetek. Tylko ten ostatni wygrał jednak we wszystkich kategoriach, w których był nominowany.
Aktorzy, którzy ginęli najczęściej, i najmłodszy głos w kinie
Śmierć jest moim zawodem
Według brytyjskiej gazety Telegraph John Hurt, który zmarł w styczniu 2017 roku w wieku 77 lat, mógł być najczęściej zabijanym aktorem w historii kina. W 75 filmach, w których grał, jego postaci ginęły na ekranie 47 razy, z czego tylko siedem razy z przyczyn naturalnych. To ciekawostka, a nie oficjalny ranking.
Najmłodszy głos w kinie
Trudno jednoznacznie wskazać najmłodszego aktora głosowego w historii, ale jednym z kandydatów jest Mary Gibbs. Użyczyła głosu postaci Gwizdka w filmie Potwory i spółka (2001), mając 4 lata. Według dostępnych informacji jej pierwszy dubbing pojawił się jeszcze wcześniej, w Królu Lwie II (1998), kiedy miała około półtora roku.
Zwiastuny: starsze, niż wielu myśli
Czy lubisz oglądać zapowiedzi filmów przed seansem? Zwiastuny są prawie tak stare jak samo kino, a pierwszy znany pochodzi z 1916 roku. Nazwa „trailer” wzięła się od angielskiego czasownika oznaczającego ciągnąć za sobą, bo dawniej zapowiedzi pokazywano na końcu filmu.
Najczęstsze pytania
Kto wynalazł kino?
Nie ma jednego wynalazcy. Kino w dzisiejszym sensie zaczęło się w 1895 roku pokazem braci Lumière w Paryżu, a wcześniej powstawały pierwsze nagrania ruchomego obrazu.
Który film jako pierwszy użył efektów specjalnych?
Za jeden z pierwszych uważa się „Podróż na Księżyc” Georges’a Méliès’a z 1902 roku.
Dlaczego Oscar ma taką nazwę?
Oficjalnie to Nagroda Akademii za Zasługi. Przydomek pochodzi od komentarza sekretarz Akademii, która uznała, że statuetka przypomina jej wujka Oscara.
Czy Oscar jest zrobiony ze złota?
Nie jest z litego złota. Statuetka wykonana jest ze stopu metali i pokryta cienką warstwą metalu szlachetnego.
Jaki jest najdłuższy film w historii?
Według podanych danych najdłuższym filmem jest Logistyka z 2012 roku, która trwa 857 godzin.