6 maja każdego roku światowy dzień kolorów. Celem tej rocznicy jest uczczenie znaczenia kreatywności i indywidualnych różnic. Ale jakie są kolory? Jak postrzegają je nasze oczy? I dlaczego niektórym trudno jest ich odróżnić? Dowiedzmy się, czym jest ślepota barw.
Widzenie kolorów: jak działa ludzkie oko?
Widzenie kolorów nazywa się „Postrzeganie światła”: kolor, który widzimy, nie jest danymi obiektywnymi, ale jest wynikiem przetwarzania informacji przesyłanych z oczu do mózgu.
W rzeczywistości ludzkie oczy to prawdziwe kamery, które rejestrują obrazy otaczającego nas świata. Dzięki nim jesteśmy w stanie dostrzec światła, kształty i kolory.
Promienie światła najpierw uderzają w nasze oko rogówka (najbardziej zewnętrzna przezroczysta warstwa oka), następnie przechodząca przez źrenicę (czarne kółko, które mamy w środku oka). Ten czarny okrąg to nic innego jak prawdziwa dziura, dzięki której promienie docierają do dna oka, siedziby Siatkówka okabłona nerwu ocznego.
Siatkówka składa się z dwóch typów receptorów: i szyszki Hej kije. Pręciki są bardziej wrażliwe na światło i pozwalają nam widzieć nawet w nocy (widzenie o zmierzchu). Czopki specjalizują się w postrzeganiu kolorów. Z tych receptorów informacja wkracza na ścieżkę nerwową, która zaczyna się od nerw wzrokowy i dociera do kory wzrokowej, zlokalizowanej w płacie potylicznym mózgu (na poziomie szyi).
Czy wszyscy widzimy te same kolory?
Jak wspomniano wcześniej, widzenie kolorów jest możliwe dzięki fotoreceptorom, czyli czopkom, które są wrażliwe na kolory.
Istoty ludzkie na ogół mają wizja trójchromatycznaponieważ ma trzy rodzaje czopków: jeden poświęcony postrzeganiu kolorów zbliżonych do czerwieni, drugi postrzeganiu kolorów zbliżonych do zieleni i jeden wyspecjalizowany w postrzeganiu kolorów zbliżonych do niebieskiego.
W przypadku awarii tych odbiorników stan zwany „ślepota barw”zwany także „ślepotą barw”.
Co to jest ślepota barw?
Ślepota barw została odkryta pod koniec XVIII wieku przez angielskiego badacza John Dalton. Naukowiec narzekał, że trudno mu było łączyć czerwone, niebieskie i brązowe skarpetki, ponieważ były one bardzo podobne w kolorze. Po latach badań opublikował artykuł pt Niezwykłe fakty związane z widzeniem kolorów, w którym przedstawił kilka teorii na temat swojego zaburzenia widzenia. Był tak zafascynowany tym zjawiskiem, że w swojej woli poprosił o oddanie oczu naucedo przestudiowania!
Kredyty: Shutterstock
Naukowcy odkryli później, że ślepota barw wynikała w większości przypadków z charakter genetyczny, co spowodowało awarię stożków. Wada może dotyczyć wszystkich trzech klas czopków, prowadząc w konsekwencji do trzech rodzajów zaburzeń, generujących albo percepcję czerwieni (najczęstsze), albo defekt percepcji zieleni, albo niską wrażliwość na niebieski (rzadko).
Czy to prawda, że wszyscy ludzie z daltonizmem to mężczyźni?
Nie dokładnie. Ślepota barw dotyka około 8% mężczyzn i 0,5% kobiet. Ta rozbieżność wynika z faktu, że genetyczna zmiana ślepoty barw jest połączone z chromosomem X.
Wszyscy ludzie mają co najmniej jeden chromosom X: kobiety mają dwa (XX), mężczyźni tylko jeden X plus jeden Y (XY). Oznacza to, że jeśli kobieta odziedziczy chromosom X z cechą daltonizmu, będzie miała drugi chromosom X, aby to zrekompensować, więc jest mało prawdopodobne, aby była daltonistką; jeśli z drugiej strony mężczyzna odziedziczy chromosom X ze ślepotą barw, będąc jedynym X, jaki ma, będzie cierpiał na to zaburzenie.
Skąd lekarz wie, że jesteśmy ślepi na kolory?
Diagnozowanie ślepoty barw jest dość proste. Punktem wyjścia jest historia osoby: jeśli powiemy lekarzowi, że mamy trudności z rozróżnieniem niektórych rodzajów kolorów (np. mieszamy kilka markerów lub mamy trudności z dopasowaniem skarpet, takich jak stary dobry Dalton) dostarczymy świetną wskazówkę.
Istnieje również kilka badań oczu, z których najsłynniejszym jest tzw. „Test Ishihary”.
Test Ishihary składa się z 38 tabel utworzonych z kolorowych kółek z cyfrą lub symbolem przedstawionym w środku, który wtapia się w tło: osoby z normalnym wzrokiem nie mają większych trudności z odczytaniem liczby w środku, daltoniści nie będą w stanie odróżnić niektórych ich.