Światowy Dzień Książki 23 kwietnia: historia i tradycja

Światowy Dzień Książki obchodzimy co roku 23 kwietnia. Z inicjatywy UNESCO pierwsza edycja odbyła się w 1996 roku, a jego celem jest zachęcanie ludzi, zwłaszcza dzieci i młodzieży, do czytania. W Katalonii tego dnia obchodzi się też Dzień Książki i Róży, bo przy zakupie książki dostaje się często czerwoną różę.

Czym jest Światowy Dzień Książki i kto go obchodzi?

Święto ma uhonorować książkę i jej znaczenie dla rozwoju coraz lepszego społeczeństwa. Biorą w nim udział biblioteki, szkoły, wydawcy, księgarnie i zwykli czytelnicy. Podczas konferencji, spotkań autorskich, koncertów i akcji typu flash mob spotykają się ludzie, którzy tworzą książki (autorzy, redaktorzy, tłumacze), z tymi, którzy je czytają.

Przeczytaj też: obchody Dnia Republiki Włoskiej 2 czerwca

Przeczytaj też: Światowy Dzień Książki i Róży

Jeśli po przeczytaniu tego tekstu masz ochotę na kolejne propozycje lektur, zajrzyj do zestawienia książki, które trzeba zobaczyć w Dzień Kobiet. Część tytułów z niego dobrze sprawdzi się też przy okazji majowych i kwietniowych czytelniczych spotkań.

Kiedy powstało Światowy Dzień Książki i kto je ustanowił?

Pierwsza edycja Światowego Dnia Książki odbyła się w 1996 roku z inicjatywy UNESCO, organizacji ONZ zajmującej się pokojem, kulturą i edukacją wszystkich narodów. Deklarowanym celem było wspieranie ciągłego postępu kulturowego oraz przybliżanie ludziom, zwłaszcza młodym, przyjemności czytania.

Wielu rodziców i nauczycieli zastanawia się, dlaczego wybrano właśnie ten dzień. Odpowiedź nie jest jednoznaczna, bo na datę złożyło się kilka wątków: historyczny zbieg okoliczności oraz wcześniejsza tradycja obchodów w Hiszpanii.

Dlaczego właśnie 23 kwietnia?

23 kwietnia 1616 roku zmarli trzej twórcy, którzy do dziś uchodzą za filary literatury światowej: William Szekspir, Miguel de Cervantes oraz Garcilaso de la Vega, autor tekstów o Inkach. Cervantes zmarł według kalendarza juliańskiego 22 kwietnia, a pochowano go 23 kwietnia, dlatego w różnych opracowaniach pojawiają się różne daty.

Sam zbieg okoliczności nie przesądził jednak o wyborze. Już wcześniej w Hiszpanii istniały obchody poświęcone książkom, które miały wpływ na to, jak dziś świętujemy czytanie.

Katalońska tradycja Dnia Książki i Róży

W Katalonii, regionie ze stolicą w Barcelonie, od początku XX wieku obchodzono dzień poświęcony książkom, przypadający 7 października. Tradycję tę rozszerzył na całą Hiszpanię król Alfons XIII, który przeniósł datę na 23 kwietnia. Był to dzień świętego Jerzego (Sant Jordi, San Giorgio), patrona Katalonii, i tak powstał Dzień Książki i Róży.

Dziś to połączenie jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów obchodów. Na ulicach miast pojawiają się stoiska z książkami i kwiatami, a przyjaciele, rodzina i pary wymieniają się prezentami.

Skąd w tym dniu biorą się róże?

Według katalońskiej legendy róże miały wyrosnąć z krwi smoka pokonanego przez świętego Jerzego. Od wieków w dniu Sant Jordi wiele róż wręcza się katalońskim kobietom, co stało się symbolem tego święta.

Drugim elementem zwyczaju jest praca księgarzy. W tym dniu księgarze z całej Katalonii dają różę za każdą sprzedaną książkę, dzięki czemu kwiat i lektura stają się nierozłączną parą.

Jak świętować Światowy Dzień Książki z dziećmi?

Dzieci chętniej sięgają po książki, gdy czytanie kojarzy się z zabawą i możliwością wyboru. Dobrym punktem wyjścia jest krótka wspólna aktywność, która nie wymaga dużego przygotowania.

1. Wybierzcie razem jedną książkę i ustalcie, kto i kiedy czyta kolejne rozdziały.
2. Zorganizujcie wymianę książek w klasie, świetlicy lub wśród rodzeństwa.
3. Przygotujcie kącik czytelniczy z kocem, poduszkami i ulubionymi tytułami.
4. Zróbcie krótki konkurs: każde dziecko przedstawia bohatera, którego zapamiętało najbardziej.
5. Zapiszcie w zeszycie tytuły, które warto polecić kolegom i koleżankom.

Dorośli też mogą włączyć się w zabawę. Jeśli szukacie pomysłów na czytanie w rodzinnym gronie, sprawdźcie także obowiązkowe książki do czytania w Dzień Ojca. Wiele z nich nadaje się do czytania na głos, co dobrze działa w młodszych klasach.

Jakie książki wybrać dla dzieci w wieku 8–13 lat?

Dobór lektur zależy od wieku, poziomu czytania i zainteresowań. W tym przedziale wiekowym dzieci coraz częściej czytają samodzielnie, a regularna lektura wspiera słownictwo, koncentrację i wyobraźnię. Warto pozwolić dziecku wybrać gatunek, który je ciekawi, a dopiero potem stopniowo proponować nowe.

Inne kwietniowe dni warte zapamiętania

Kwiecień obfituje w ważne daty. 22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi, który przypomina o ochronie środowiska. Praktyczne pomysły, jak zacząć w domu, znajdziesz w artykule Dzień Ziemi 22 kwietnia: chrońmy nasz dom.

2 kwietnia przypada Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. To dobra okazja, by rozmawiać z dziećmi o różnorodności i wzajemnym szacunku, także podczas wspólnego czytania. Więcej o tej dacie przeczytasz w artykule 2 kwietnia: Światowy Dzień Świadomości Autyzmu.