Dlaczego Oscar się tak nazywa? Oficjalna nazwa nagrody to Academy Award of Merit, ale na całym świecie mówi się po prostu „Oscar”. Imię przylgnęło do złotej statuetki dzięki żartobliwemu okrzykowi z początku lat trzydziestych XX wieku, a nie dzięki decyzji regulaminu. Poniżej wyjaśniamy, skąd wzięła się ta nazwa, kto stworzył trofeum i jak wybierani są zwycięzcy.
- Imię „Oscar” nie pochodzi z regulaminu, lecz z okrzyku wypowiedzianego podczas ceremonii na początku lat trzydziestych XX wieku.
- Akademia Sztuki i Nauki Filmowej powstała w 1927 roku, a pierwsze statuetki przyznano w 1929 roku.
- Statuetkę zaprojektował Cedric Gibbons, a wykonał ją rzeźbiarz George Stanley.
- Zwycięzców wybiera jury liczące około 6000 osób z branży filmowej.
- Rekord należy do trzech filmów, z których każdy zdobył po 11 statuetek.
Dlaczego Oscar się tak nazywa? Skąd wzięło się imię
Przez dłuższy czas statuetka nie miała oficjalnego przydomka. Nazwa pojawiła się w sposób niemal przypadkowy: podczas jednej z ceremonii sekretarz Akademii Margaret Herrick, patrząc na złotą figurkę, wykrzyknęła, że wygląda jak jej wujek Oscar. Słowa szybko się rozeszły po branży, a z czasem przyjęły się na dobre.
Przeczytaj też: historia narodu ujgurskiego
Przeczytaj też: kto wynalazł telefon i historia wynalazku
Przeczytaj też: historia Azteków i ich stolicy
Takie nieformalne nazwy często wyrastają z codziennego języka i żartu. Podobną drogę przeszło wiele określeń, które dziś uważamy za oczywiste. Jeśli interesuje Cię, skąd biorą się nazwy gatunków, przeczytaj tekst dlaczego filmy i książki nazywa się thrillerami.
Również w samej ceremonii pojawiła się tradycja, która utrwaliła nazwę w świadomości widzów. Prezenterzy, ogłaszając zwycięzcę, wypowiadają słynne zdanie „A Oscar trafia do…”. Ten prosty rytuał sprawia, że imię brzmi dziś równie naturalnie jak nazwa samej nagrody.
Akademia Sztuki i Nauki Filmowej i pierwsza statuetka
Wszystko zaczęło się w 1927 roku, kiedy najważniejsze postacie amerykańskiej kinematografii założyły Akademię Sztuki i Nauki Filmowej. Celem organizacji było promowanie rozwijającego się sektora rozrywki oraz budowanie prestiżu filmu jako dziedziny sztuki i rzemiosła.

Dwa lata później, w 1929 roku, Akademia postanowiła nagradzać najbardziej zasłużone filmy, aktorów, reżyserów i twórców zaplecza. Statuetka przedstawia stylizowaną postać ludzką, która trzyma oburącz długi, lśniący miecz. Projektantem był Cedric Gibbons, a rzeźbiarz George Stanley zajął się jej wykonaniem.
Kto wybiera zwycięzców Oscarów i jak zostać członkiem jury?
O zwycięzcach w poszczególnych kategoriach decyduje jury złożone z około 6000 osób z różnych sfer produkcji filmowej: aktorów, reżyserów, scenarzystów i innych twórców. Członkowie oceniają przede wszystkim kandydatów ze swojej dziedziny, co pozwala zachować fachowy poziom wyborów.
Dołączenie do jury nie jest formalnością. Zaproszenie wystawia zarząd Akademii, a kandydat powinien spełnić jedno z dwóch kryteriów: zdobyć Oscara albo zostać polecony przez co najmniej dwóch członków, którzy już należą do jury. Szczegółowe zasady mogą się zmieniać, dlatego warto sprawdzić aktualny regulamin na oficjalnej stronie Akademii.
Dlaczego ta procedura ma znaczenie?
Taki system sprawia, że do grona wybierających trafiają osoby z realnym doświadczeniem zawodowym. Dla widza oznacza to, że nagroda odzwierciedla opinię ludzi, którzy znają kulisy powstawania filmów.
Rekordziści: filmy i aktorzy z największą liczbą statuetek
Najczęściej nagradzanymi filmami są trzy produkcje, każda z 11 statuetkami, w tym nagroda za najlepszy film. Poniższa tabela zestawia najbardziej utytułowane nazwiska i tytuły.
| Kategoria | Nazwisko lub tytuł | Liczba statuetek |
|---|---|---|
| Film | Ben-Hur (1959), Titanic (1997), Władca Pierścieni: Powrót króla (2003) | po 11 |
| Aktorka | Katharine Hepburn | 4 (lata 1934, 1968, 1969, 1982) |
| Aktorzy z trzema statuetkami | Meryl Streep, Jack Nicholson, Ingrid Bergman, Daniel Day-Lewis, Walter Brennan | po 3 |
Katharine Hepburn pozostaje najbardziej utytułowaną aktorką w historii nagrody. Warto pamiętać, że obok gwiazd ekranu wyróżniają się twórcy „za kulisami”, na przykład odpowiedzialni za kostiumy, scenografię czy charakteryzację.
Włoskie Oscary: kto z Włoch zdobył statuetkę?
Włochy są w tym zestawieniu bardzo dobrze reprezentowane. Oprócz licznych nagród technicznych Akademia doceniła wybitnych twórców, takich jak Federico Fellini i Vittorio De Sica, którzy wielokrotnie wchodzili na scenę, by odebrać złotą figurkę.
Ostatnim Włochem, który zdobył Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny, był Paolo Sorrentino za Wielkie piękno w 2014 roku. Pokazuje to, że europejskie kino wciąż ma silną pozycję w oczach Akademii.
Ceremonia w czasach pandemii: co było inne?
93. edycja ceremonii odbyła się pod koniec kwietnia, a nie, jak zwykle, w lutym. Powodem była pandemia, która zmieniła plany wielu wydarzeń na całym świecie.
Wydarzenie podzielono między dwa miejsca w Los Angeles: historyczny Dolby Theatre, gdzie odbyły się wieczorne prezentacje, oraz Union Station, gdzie przekazano statuetki. Takie rozwiązanie pokazuje, jak organizatorzy dostosowali się do trudnych warunków.
Jak wyjaśnić dzieciom, skąd bierze się nazwa Oscar?
Historia imienia nagrody świetnie nadaje się do rozmowy z dziećmi w wieku 8–13 lat. Kilka prostych kroków pomoże zamienić ją w krótką lekcję o języku i historii.
- Zacznij od pytania: „Jak myślicie, dlaczego nagroda ma imię, którego nie ma w regulaminie?”.
- Opowiedz historię okrzyku pracownicy Akademii i poproś dziecko, by je odegrało.
- Pokaż zdjęcie statuetki i zapytajcie razem, jak wygląda rycerz trzymający miecz.
- Poproś, by dziecko wymyśliło nieoficjalną nazwę dla ulubionego przedmiotu lub zwierzaka i uzasadniło wybór.
Najczęstsze pytania o Oscara
Dlaczego statuetka nazywa się Oscar?
Imię pochodzi od okrzyku sekretarz Akademii Margaret Herrick, która stwierdziła, że statuetka wygląda jak jej wujek Oscar. Nazwa przyjęła się nieformalnie i z czasem stała się powszechnie używana.
Kiedy przyznano pierwszego Oscara?
Akademia Sztuki i Nauki Filmowej powstała w 1927 roku, a pierwsze statuetki wręczono w 1929 roku.
Kto zaprojektował statuetkę Oscara?
Projektantem był Cedric Gibbons, a wykonał ją rzeźbiarz George Stanley.
Ile osób głosuje na zwycięzców Oscarów?
O zwycięzcach decyduje jury składające się z około 6000 członków branży filmowej, z podziałem na poszczególne gałęzie.
Który film zdobył najwięcej Oscarów?
Ben-Hur, Titanic i Władca Pierścieni: Powrót króla zdobyły po 11 statuetek każdy.