Masakra – lub masakra – To była Ardeatyna reprezentuje jeden z wielu mrocznych momentów w historii Włoch podczas II wojny światowej.
W rzeczywistości siedemdziesiąt pięć lat temu żołnierze nazistowskich Niemiec okupowali Rzym zebrali 335 Włochów (cywilów, Żydów i wojskowych) i rozstrzeliwali w kamieniołomie koło starego przez Ardeatynępoza stolicą.
WPROWADZENIE
W 1944 Włochy zostały podzielone na dwie części. Faszyzm upadł, ale Mussolini – najpierw aresztowany, a potem uwolniony przez Niemców – utworzył nowy rząd w środkowych i północnych Włoszech, tzw. Republika Salo.
Był jednak niczym więcej niż marionetką w rękach Adolfa Hitlera i poRozejm z 8 września którym generał Badoglio ogłosił kapitulację Włoch, armii nazistowskiej udał się do Rzymu okupować kraj i powstrzymać postęp wojsk anglo-amerykańskich nacierających z południa (10 lipca 1943 r. alianci wylądowali na Sycylii).
W tej chaotycznej sytuacji najwyższą cenę zapłaciła ludność cywilna, zbombardowany przez alianckie samoloty i przerażony przez osławionych nazistowska policja (SS i gestapo), którzy terrorem utrzymywali porządek.
PARTIE
Po upadku faszyzmu i okupacji niemieckiej wielu Włochów zdecydowało się na ucieczkę dołączyć do sił partyjnych do potajemnej walki z siłami nazistowsko-faszystowskimi.
Partyzanci działali z operacjami partyzanckimi, aby osłabić wermacht (armia niemiecka) i podżeganie ludności do buntu. Operacja ta zakończyła się pełnym sukcesem w Neapolu, skąd faszyści i naziści zostali wypędzeni jeszcze przed przybyciem Anglo-Amerykanów do słynnego Cztery dni 1943 (od 27 do 30 września).
Rzym był jednak znacznie trudniejszy do wyzwolenia, nawet gdy jego ludność zaczęła sprawiać kłopot wojskom okupacyjnym.
Masakra w okopach Ardeatyny
Masakra 24 marca miała miejsce właśnie w odwecie za akcję partyzancką. 23 marca – dzień przed masakrą – podłożono partyzancką bombę przez rake zabił 33 Niemców należących do tzw korpus policyjny oddziału „Bozen” (inni zginą w kolejnych dniach).
Akt terrorystyczny był ciężkim ciosem dla nazistów, którzy w istocie zareagowali ślepą furią, nakazując natychmiastową zemstę: Za każdego zabitego Niemca powinno zginąć 10 Włochów. Liczba ta była wynikiem mediacji między przywódcami niemieckimi, gdyż początkowo zaślepiony wściekłością Hitler chciał, aby za każdego zabitego żołnierza zginęło 50 Włochów.
Dlatego rankiem 24 marca z współudział władz włoskich (faszysta), pułkownik SS Herberta Kapplera załadowali do furgonetek 335 więźniów – w tym 75 Włochów żydowskie pochodzenie – i skierował się do kamieniołomów w pobliżu Via Ardeatina. Pięciu więźniów więcej niż liczba „dziesięciu Włochów na jednego Niemca” była tragicznym błędem w liczeniu.
Tutaj naziści rozstrzelali wszystkich obecnych, próbując ukryć swoją masakrę, wysadziwszy w powietrze część wejścia do Fosse Ardeatine.
Pierwszymi świadkami nazistowskiego horroru była grupa tzw Bracia Salezjanie który słysząc odgłosy egzekucji przez cały dzień, wszedł nocą do kamieniołomu, aby zobaczyć, co się stało. Teraz, w miejscu masakry, stoi pomnik ku niesłabnącej pamięci o niewinnych ofiarach, które tego dnia straciły życie pod ciosami okrutnego i bezlitosnego wroga.