Ilu masz przyjaciół? Wiele? Ale… Policzyłeś je? Cóż, Robin Dunbar, profesor antropologii i psychologii ewolucyjnej w Oksfordzie, ustaw maksymalną liczbę znajomych na osobę na 150.
MAŁA TEORIA „TANCERA”
Jego teoria, wygłoszona około 1990 roku, znana jest jako „liczba Dunbara” i odpowiada maksymalnej liczbie osób, z którymi jednostka jest w stanie utrzymać stabilne relacje społeczne, na przykład z sąsiadami, znajomymi na siłowni i ogólnie. Ale wraz z pojawieniem się mediów społecznościowych i cyfrowego świata ta granica może się zmieniać i poszerzać.
LATA I LATA BADAŃ I STUDIÓW…
Dunbar doszedł do tego wniosku po prawie 30 latach badań i studiów. Aby wzmocnić swoją teorię, przyniósł oceny historyczne i antropologiczne. W neolicie, prehistorycznym okresie od 10 000 do 3500 pne, wsie zamieszkiwało na ogół maksymalnie 120-150 osobników; około roku 1000 w Anglii wsie ledwo przekraczały 160 mieszkańców. Według uczonego jest to zatem maksymalna liczba, jaką jednostka może sobie poradzić.
BADANIE, KTÓRE ZACZYNA SIĘ OD PIERWSZEGO
Dunbar początkowo badał zachowania społeczne naczelnych i znalazł korelację: im większy mózg, tym większe grupy agregacji utworzone przez gatunek naczelnych.
WIELKOŚĆ MÓZGU DECYDUJE WIELKOŚĆ PLEMIENIA
Dunbar zaproponował swoją teorię po spędzeniu trochę czasu w badanie naczelnych zastanawiające się, czy kształt i rozmiar niektórych struktur ich mózgu był wskaźnikiem zdolności tych zwierząt do utrzymywania relacji społecznych. Ich analizy koncentrowały się na korze nowej, części kory mózgowej uważanej za główną siedzibę funkcji pamięci, języka i uczenia się w ogóle.
Dunbar zauważył korelację między wielkością kory nowej a grupami, w których żyły naczelne. Wraz ze wzrostem złożoności społeczeństw małp, zdolność neuronowa do przetwarzania informacji społecznych nie była wystarczająca. Małpy nie są już w stanie koordynować swoich kontaktów; grupa się rozpada. Dlatego lemury mają mniejszy „krąg przyjaciół” niż małpy.
WCZORAJ I DZISIAJ
Podobną sytuację badacz znalazł w historiihomo sapiens. Antropolodzy zakładają, że klany łowców-zbieraczy tworzyły grupy liczące około 150 osób.. A według jednego z najstarszych znanych spisów powszechnych, zleconego w 1086 r. przez króla Wilhelma I, angielska wioska liczyła wówczas średnio 150 mieszkańców. Podczas gdy dzisiaj przeciętny huteryt, amerykańska wspólnota religijna podobna do amiszów, nadal liczy 150 osób. Jeśli liczba mieszkańców przekracza 150, założyli nową społeczność. Obawiają się, że tak ważne dla nich więzi społeczne nie będą już dłużej utrzymywane w koloniach, które są zbyt liczne, a przez to trudniejsze do opanowania.
Chociaż te limity są ogólnie akceptowane, niektórzy badacze kwestionują koncepcję liczby Dunbar. Ostatnie badania podają, że można dotrzeć do 200 kontaktów zamiast 150. Sam Robin Dunbar nieznacznie zmienił swój limit, osiągając 180 osób. Czemu? Przyczyną są portale społecznościowe, które ułatwiają kontakt z wieloma osobami. Według amerykańskiego badania krąg przyjaciół powiększył się w latach 2002-2007 wraz z pojawieniem się Facebooka, Twittera i innych sieci społecznościowych.
NAWET INTERNET MA SWOJE GRANICE!
Ale nawet Facebook i Whatsapp nie pozwalają na nieograniczone kontakty. W badaniu 1,7 miliona użytkowników Twittera wykazano, że utrzymują oni stabilne relacje z maksymalnie 100-200 znajomymi online.