Kilka gatunków rysi jest powszechnych w Ameryce Północnej i Eurazji, ale wszystkie mają wspólną zwartą budowę, krótki ogon i bardzo eleganckie kępki na uszach.
W Europie mamy szczęście, bo są dwa gatunki: ryś iberyjski
(ryś pardinus) i rysia euroazjatyckiego (ryś ryś), o którym mowa w tym artykule, niegdyś szeroko rozpowszechniony w większości Europy, a obecnie niestety wymarły w wielu regionach.
Ryś euroazjatycki ma ponad pół metra wysokości w kłębie i do 120 cm długości, może ważyć do 40 kg, choć zwykle nie przekracza 25 kg. Jedynym spokrewnionym gatunkiem na tym samym obszarze występowania jest żbik (Felis silvestris), który jest jednak znacznie mniejszy, nie przekraczający 6 kg i wyposażony w duży, efektowny ogon w kształcie maczugi.
Tekstura płaszcza różni się w zależności od siedliska i regionu geograficznego i mogą być cętkowane, prążkowane lub rozetkowe. Ogon jest krótki i zakończony czarną końcówką. Ryś charakteryzuje sięz czarnymi kępkami na końcach uszu i duże pokryte futrem łapy, które pozostawiają niepowtarzalne ślady na śniegu.
Ryś euroazjatycki został znaleziony od zachodniej Francji po Rosję, przechodząc przez Europę Środkową, Bałkany i Grecję, ale także na dalekiej północy, na Półwyspie Skandynawskim.
oraz w Wielkiej Brytanii. Niestety prześladowania człowieka sprawiły, że rysie zniknęły z większości obszarów pochodzenia, a obecnie rozmieszczenie jest bardzo rozdrobnione, aby zagrozić przetrwaniu gatunku.
Na szczęście jednak programy reintrodukcji są w toku i zaczynają przynosić dobre rezultaty.
zachowanie rysia
Ten kot preferuje tereny zalesione, zarówno iglaste, jak i bukowe, ewentualnie z obszarami skalistymi i polanami do polowania. Może również krążyć po wioskach lub obszarach antropicznych, ale nie jest to zwierzę, które wkracza do miasta, w przeciwieństwie do wilków i niedźwiedzi.
Ryś prowadzący głównie nocny tryb życia jest bardzo trudny do zaobserwowania, ponieważ żyje w bardzo małych zagęszczeniach, z dużymi terytoriami (które u samców sięgają 450 km2), w związku z czym prawdopodobieństwo jego przekroczenia jest niewielkie. Jednak nie jest nieśmiała: kilka świadectw, w tym filmy, pokazuje, jak spokojnie podchodzi do spacerowiczów, całkowicie ich ignorując.
Z drugiej strony ryś jest zdecydowanie groźny w stosunku do swojej ofiary: czeka na nią nieruchomo, po czym nagle skacze i chwyta ją. Jego dieta składa się głównie z sarny, a na obszarach górskich z kozicy, ale czasami może również koncentrować się na gatunkach
najmniejszych, jak zające, lisy, a nawet norniki.
Ponieważ jest to samotne zwierzęjedyny trwały związek społeczny obserwowany u rysia euroazjatyckiego zachodzi między matką a młodymi. Koty te są aktywne głównie wczesnym rankiem i nocą, a resztę czasu spędzają odpoczywając schowane w roślinności. Mają ziemskie życie, ale są biegli zarówno we wspinaczce, jak i pływaniu.
W okresie lęgowym samica łączy się w pary z jednym samcem i rodzi po 67-74 dniach. średnio 2-3 szczeniąt (ale rozmiary miotów wahają się od 1 do 5). Zależą one od matki w zakresie odżywiania i ochrony i usamodzielniają się w wieku około 10 miesięcy.
Ryś, który żyje średnio 17 lat, ma ok ściśle mięsożerna dieta i żywi się głównie zwierzętami kopytnymi, takimi jak jeleń (capreolus capreolus) to jest zamsz (rupicapra rupicapra). Dlatego mówi się, że jest stenofagiem.
taksonomia
Klasa: Ssaki
Zamówienie: Mięsożerca?
Rodzina: kotowate
Gatunek: ryś ryś
Stan ochrony: minimalne ryzyko (LC)